Bütün gece yağmur yağdı,tribünlerin altına çadırları kurmak ile iyi yapmışız, sabah kupkuru kalktık.Kahvaltımızı da bulunduğumuz yerde yaptık.Her taraf sırılsıklam olmasına rağmen bizim kuru kalmamız çok güzel bir şey.Biz kahvaltı sonrası hazırlanıp yola çıkmaya hazır hale gelinceye kadar güneşte kendini göstermeye başladı.
Gerçi biz bu olayı her gün yaşadık, sabah,öğlen güneş, akşam üzeri yağmur…bakalım bu gün ve sonrasında nasıl olacak. Ata Yolu-Kurtuluş Yolu projemizin bu gün 10 ncu günündeyiz. Bu yazımda Alucra-Şiran-Kelkit-Köse-Bayburt rotasında neler yapmış,neler görmüş,neler yaşamışız onları kaleme alacağım.Yani 10 ve 11 nci günler yazımın konusu.
Ben vakit geçirmeden 10 ncu güne başlayıp,yola çıkalım derim,bakalım nasıl anlamlı yerler görmüşüz.
(Fotoğraflarda Ferdi Kızıl kardeşiminde büyük katkısı vardır)
10 ncu Gün 21 Haziran 2019 Alucra-Fevzi Çakmak-Konaklı-Yeşilbük-Şiran-Köycük:
Kamp Yerine Veda.
Arka planda görülen tribünlerin altında kamp yaptık,ıslanmadık.Sabah güneş yüzünü gösterdi,ısınmaya başladık.Toparlandık ve yola çıkmaya hazırız.Yola çıkmadan önce ayrılık fotoğrafı alıyoruz.
Alucra.
Yolumuz Alucra içinden geçip Şiran tarafına akacak.Önce bu minik Karadeniz ilçesinde küçük çaplı kültür gezisi yapıyoruz.Ferdi,1871 yılında yapılan ve bu yıl restorasyonu tamamlanan Alucra Belediye Çeşmesinde sularımızı tamamlıyor.
Alucra;Giresun ilinin bir ilçesidir. Giresun iline 150 km, Gümüşhane iline 147 km, Erzincan iline 148 km uzaklıktadır. 1 nci dünya savaşında Doğu Cephesinde Ruslara karşı başlatılan geniş çaplı harekat üzerine, 1916 yılı nisan ayında Doğu cephesi 3 ncü bölge komutanlığına atanan Fevzi Çakmak Paşa, Alucra’da bir cephe oluşturmuştur.Cephe komutanı Mareşal Fevzi ÇAKMAK karargahını bugünkü Çakmak köyünde kurmuştur. Halen bu köyde bir şehitlik mevcuttur. Bu tanıtıcı paragrafla birlikte ilk hedefimizde anlaşılmış oldu.
İstikametimiz Fevzi Çakmak Köyü.
Alucra-Fevzi Çakmak Arası.
Alucra’dan hafif rampa ile çıkış yaptık.Bağırsak çayı manzarası eşliğinde bir süre yol aldık.Bu arada iki dostumuz da bizi uğurlamaya çıkmış.
Alucra-Fevzi Çakmak arası 15 kilometre ve biz bu kilometreleri çabucak aldık.
Fevzi Çakmak Köyü.
1 nci dünya savaşında Doğu Cephesinde Ruslara karşı başlatılan geniş çaplı harekat üzerine, 1916 yılı nisan ayında Doğu cephesi 3 ncü bölge komutanlığına atanan Fevzi Çakmak Paşa, Alucra’da bir cephe oluşturmuştur. Cephe komutanı Mareşal Fevzi ÇAKMAK karargahını bugünkü Çakmak köyünde kurmuştur. Halen bu köyde bir şehitlik mevcuttur.
Kaynak:Alucra Kaymakamlığı.
Fevzi Çakmak Köyü.
Fevzi Çakmak Köyüne giriş yaptık ama Mareşal Fevzi Çakmak Paşa karargahını nereye kurmuş,karargah evi neresi,Şehitlik nerede bu konularda ayrıntılı bilgimiz olmadığından ve bu konuda yazılı ve görsel alanda bilgi paylaşımı olmadığından,köyden birine sorma gereği duyduk. ATV ile geçen bir köylüye sorduk Şehitliğin yerini, tarif etti,mezarlığın içindeymiş,karargahın nerede kurulduğunu da tarif etti.
Tarif üzerine önce Şehitliğin olduğu bölgeye hareket ettik.
Mezarlık Ve Şehitlik.
Köyün mezarlığını bulduk,ama Şehitlik ibaresi ve yazı bulamadık,mezarlık içinde bayağı gezdik.Şehit mezarlarını bulamayınca tüm ölülerin ruhlarına dua okuyup, Şehitlerimizi minnetle andık.Son çare olarak yoldan geçen bir araba durdurduk,bu yörenin insanlarıymış,Şehitliğin yerini sorunca ” ne bileyim ben,oralarda bir yerlerdedir her halde” deyince ben adama sövmemek ve vurmamak için kendimi zor tuttum.
Biz görevimizi yaptığımıza inandık,koskoca devletin resmi kaynağı,Alucra Kaymakamlığı köyde Şehitlik var diyorsa doğrudur, vardır ama yerini bulamadık,çünkü Şehitlik’ e bizi götürecek bir levha yok.Burada karargah kurulduysa,bu bölgede savaş olduysa muhakkak Şehitlerimiz de vardır.Hepsinin ruhları şad olsun.
Fevzi Çakmak Köyü Karargahı.
İkinci şoku köyde yaşadık.Yolda sorduğumuz ATV’ li köylü tarif etmişti karargah evinin yerini,köyün içine girdik,burası eski Fevzi Çakmak Köyü,bir çok ev yıkılmış vaziyette,bir kaç tane sağlam ev var o kadar.Burada da şok yaşadık, gönül isterdi ki,Türkiye Cumhuriyetinin Atatürk’ten sonra Mareşallik yapmış birinin Fevzi Çakmak’ ın 1 nci Dünya Savaşında Rus işgaline karşı savaştığı ve Karargah Kurduğu bu köyde,karargah olarak kullandığı ev müze olarak karşımıza çıksın. Maalesef evde yok,tabela da yok,üzüldük ve yıkıldık,boynu bükük köyden ayrıldık.
Fındıkbeli Geçidi.
Fevzi Çakmak Köyünden ana yola çıkış yaptık ve 5 kilometrelik bir tırmanışın ardından Fındıkbeli Geçidine ulaştık.Burada Ferdi beni Ata Yolu-Kurtuluş Yolu stickerini karayolları levhasına yapıştırırken çekmiş.Geçtiğimiz yollarda anılarımızı bırakmaya gayret ediyoruz ve Fındıkbeli Geçidi pozumuzu da verip inişe geçmeye hazırlanıyoruz.
Gümüşhane İl Sınırı.
Giresun il sınırlarından geçip Gümüşhane sınırlarına giriş yapıyoruz.Gümüşhane il sınırları Ata Yolu-Kurtuluş yolu projemizdeki 6 ncı il olacak.
Konaklı Göleti.
Konaklı civarından geçerken biraz soluklanıp yolumuza devam ettik, bu küçük göleti de fotoğraf albümüne koydum.
Alucra-Şiran Yolu.
Şiran’a az bir yolumuz kaldı. Fındıkbeli geçidinden sonraki inişimiz yerini Sivas yol ayrımından sonra hafif tırmanış aldı.Hafif tırmanış ile beraber Şiran’ a varmak üzereyiz.
Şiran.
Alucra’dan çıkalı 54 kilometre olmuştu ki Şiran’ a vardık.Şiran ilçe merkezine girip küçük bir kültür gezisi yaptık ve eksik kumanyalarımızı tamamladık.Her şey tamam olunca da Kelkit yönüne dümen kırdık.
Şiran;Gümüşhane ilinin bir ilçesidir. Gümüşhane’ nin en eski ilçelerinden biridir. İlçe merkezi Uluşiran köyünde iken 1800’ lü yıllarda bugünkü ilçe merkezine taşınmıştır. Şiran adı esasen ilçenin kapladığı bölgenin adıdır.
Bu eşsiz manzaralar eşliğinde hafif hafif tırmanarak Şiran-Kelkit arasında yol alıyoruz.
Çilhoruz Geçidi.
Tırmanışın sonunda mükafatımızı aldık. Çilhoroz Geçidi’ ndeyiz ve başarma duygusu ile pozumuzu verdik.
Yola Devam….
Kumanyamız tam,suyumuzda var, yol güzel,geçtiğimiz yerlerde tablo gibi.İşi artık rölantiye aldık Kelkit yakınlarında uygun yer bulursak hiç ilçe merkezine girmeden kamp kurarız.
Köycük.
Kısmet ayağımıza geldi!!!! Kelkit görüş alanımıza girmiş,arayışımızda hızlanmıştı ki yolun sol tarafında yoldan 500 metre içeri de ağaçlık bölge dikkatimizi çekti.İnşallah suda vardır deyip girdik oraya,karşımıza düğün organizasyonu,kır düğünü yapılan yer çıktı.Yer güzel, geri dönmekte istemedik,kısa bir diyalog ile kamp yerini ayarladık.Su var, tuvalet var, sessizlik var,huzur var ( yarın gelseydik olmazdı düğün varmış) şanslıyız yani.Gösterilen yere hemen çadırlarımızı kurduk ve diğer işlere giriştik.
İş Zamanı Ve Bölüşümü.
1 nci resim;Ferdi’nin çatal ayağı gevşeme yaptı,o kendi yöntemi ile iyice sıktı,sele borusunu uzatma olarak kullanmayı da ihmal etmedi.
2 nci resim;Suluova civarı Ferdi jant teli sorunu yaşamıştı.Orada 3 tane değiştirip,3 tane de yedekleme yapmıştı.Yine sorun oldu,tellerden bir kaçı kamp yerine bir kaç kilometre kala kopunca oda gündüz gözüyle değiştirmeyi seçti.
(Kendi işini kendin hallettiğin sürece bir turcunun sırtı hiç bir zaman yere gelmez)
Ben mi? Resimde yokum ama benim çok önemli işim var,Ferdi tamirat işleriyle uğraşırken yemek hazırlama derdindeyim.Tura beraber çıkıyorsan ve yol almak istiyorsan iş paylaşımı çok önemli.
Köycük Kampı.
Köycük Köyü Kelkit’e 5 km uzaklıkta bizde köyün kırsalında kamp halindeyiz.Tamiratı yaptık,yemeklerimizi yedik,sıra duş almada deyip bahçe hortumlarını ve lavaboyu devreye sokarak akşam şahsi temizliklerimizi de yaptık.
Bundan sonrası artık işin keyfini çıkarma da, dinlenmede.Bu gün Fevzi Çakmak Köyü ziyaretimiz oldu,iki tane geçitten geçtik ve 82 kilometre yol aldık.
Dinlenmeli ve yarın ki uzun yol bize daha zevkli gelsin.
Yarın hedefimiz de Bayburt var,Bayburt’a ulaşmayı hedefliyoruz.
10 ncu Gün Alucra-Fevzi Çakmak-Konaklı-Yeşilbük-Şiran-Köycük:82 KM
11 nci 22 Haziran 2019 Gün Köycük-Kelkit-Köse-Salyazı-Bayburt:
Köycük’ e Veda.
Güzel dinlendik,sabah gün aydınlanırken uyandık. Kahvaltımızı yaptık ve yola çıkmaya hazırız.Köycük’teki kamp yerine veda zamanı.Bu proje de her sabah kamp yeri ayrılış pozu gelenek haline geldi.
Kelkit.
Kamp yerinden ayrılır ayrılmaz Kelkit levhasının yanına geldik.Bu fotoğrafla da Kelkit’ e varışımızı belgelendirmiş olduk.Ferdi’de ben de ilk defa Kelkit’e geliyoruz. O yüzden ilçe merkezinde küçük bir gezi yapacağız.
Kelkit Çayı.
Kelkit Çayı ile Niksar bölgesinde tanışmıştık,yolculuğumuz uzun sürdü.Kelkit Çayını ilçe merkezinde artık son defa görüyoruz ve onunla veda ederken bir kez daha Kelkit çayından bahsetmek isterim.
Kelkit Çayı;Yeşilırmak’ ın kollarından biridir ve uzunluğu 320 km’dir. Gümüşhane’nin Çimen Dağları’ ndan kaynaklanıp Yeşilırmak’ a katılıp Karadeniz’e dökülmektedir. Gümüşhane topraklarından doğan Kelkit Çayı Suşehri yakınlarında Sivas il sınırlarına girer. Kelkit Çayı’ nın Sivas il sınırlarındaki kesimi 50 km dir.
Kelkit.
1412 rakımda bulunan Kelkit, doğusunda Köse, Batısında Şiran, Kuzeyinde Gümüşhane’nin merkez ilçesi, Güneyinde Erzincan ile çevrilidir. Genellikle düz bir arazi yapısına sahiptir. Tarıma elverişli; Özlüce Vadisi ve Koşmaşat Vadisi bulunmaktadır. Kelkit Çayı, Çimen Dağları’ ndan çıkan ve Yeşilırmak’ ı besleyen en büyük koldur. Kelkit, iklim olarak Doğu Karadeniz ile Doğu Anadolu Bölgesi arasında bir iklim geçişi teşkil eder. Yazları kurak, kış ve bahar ayları yağışlı geçer. 22 Temmuzda 1916 da Kelkit ilçemiz Ruslar tarafından işgal edilmiştir. Yaklaşık bir buçuk yıl Rus işgalinde kalan ilçemizde, yaşlı, çocuk, kadın, erkek demeden top yekün verilen bir mücadele sonunda Torul 14 Şubat, Gümüşhane 15 Şubat, Kelkit ise 17 Şubat 1918 tarihinde işgalden kurtarılmıştır.
Kelkit-Köse Yolu.
Bu gün 1400-1700 metrelerde uzun bir yolculuk yapacağız.Manzaradan ve yoldan anlaşılacağı üzere başlangıç aşamamız çok güzel inşallah bu güzellikte devam ederiz.
Bu gün Bayburt’a varmak niyetindeyiz,planlamamız o yönde.
Ata Yolu-Kurtuluş Yolu.
Kelkit-Köse arası 27 kilometre ve yarısını çabuk aldık.Köse 13 km levhasına projenin stickerini ve kendi stickerlerimizi yapıştırıp yolumuza devam ediyoruz.
Köse.
Köse, Gümüşhane ilinin bir ilçesidir. Etrafı Kelkit, Gümüşhane merkez ve Bayburt ile çevrilidir. Rakımı 1553 dür.1924-1954 yılları arası Kelkit’e bağlı bucak iken 1954 yılında ilçe olmuştur.
Köse Ve Yağmur.
Köse girişinde öyle bir yağmura yakalandık ki!!!! sormayın.Hem yağmur, hem fırtına. Kendimizi hemen spor salonunun bahçesine attık.Bu kameriye ise bizim can simidimiz oldu.Uzun süre burada oyalandık.Hazır bekliyoruz,öğlen yemeğimizi de yiyelim dedik.
Yol Halleri ve Salyazı Göleti.
Çok güzel bir coğrafyada yol alarak Bayburt yönüne doğru hareket halindeyiz.
O yüzden anlatmadan çok, fotoğraflar konuşsun istedim.
Bayburt Yolu.
Salyazı yakınlarına Gümüşhane-Bayburt hava alanı yapılmakta bu yoğun trafikte onun göstergesi.Bana sorarsanız bu güzelim coğrafyada hava alanına ne gerek var.
Havaalanı Bayburt’ta 40,Gümüşhane’ye 60 km uzaklıkta, gerek var mı? soru işareti??????
Kelkit-Bayburt Yolu.
Salyazı taraflarında biraz fotoğraf çekimi yapıp çeşme başında serinledikten sonra hızımızı arttırmaya başladık. Çayıryolu mevkine gelince önümüzde Bayburt’a kadar 30 kilometrelik yolumuz olduğunu görünce ve akşam üzerileri hep yağmura yakalandığımızdan işi sıkı tutup mola vermeden Bayburt’a kadar yol aldık, levhayı gördüğümüzde gerçekten yorulmuştuk.
Bayburt Hatırası.
Akşam üzeri Bayburt’a vardık.İlk işimiz Bayburt tabelası önünde hatıra fotoğrafı çekilmek oldu.Bu benim Bayburt’a 3 ncü gelişim,Ferdi ise ilk defa geliyor.Yani ben ondan tecrübeliyim.Onu gezdirmek benim üstüme vazife oldu.
Bayburt,Ata Yolu-Kurtuluş yolu Projemizin 7 nci ili.
Birinci Dünya Savaşında Bayburt.
Birinci Dünya Savaşı sırasında Sarıkamış felaketi sonrasında saldırıya geçen Rus orduları 16 Şubat 1916’da Erzurum’ u, 24 Şubat 1916’da da Aşkale’ yi işgal ettikten sonra Bayburt’ a yönelmiş ve 15 Nisan-16 Temmuz 1916 tarihleri arasında cereyan eden şiddetli çatışmalar sonucunda bu bölgeyi de işgal etmişlerdir. Bayburt’ta 16 Temmuz 1916 tarihinde başlayan Rus işgali ve onların desteğinde harekete geçen Ermeni-Rum çetelerinin katliamları bölgenin sosyal, ekonomik, idari, demografik ve kültürel yapısını altüst etmiştir. Öyle ki Bayburt işgalden önce 76.842 nüfusa sahip iken, göç ve katliamlar sonucu yaklaşık olarak yarı yarıya düşerek 41.962 seviyesine gerilemiştir. Bayburt 21 Şubat 1918’de Rus işgalinden kurtarılmıştır.
Bayburt.
Ferdi’nin bisikleti yine jant teli kopardı.Günlerden Cumartesi ve akşam üzeri olduğundan jant teli arayışı yaparken aynı zamanda küçük bir kültür turu da yapmayı ihmal etmedik.Kültür turu içine akşam yemeğini de sıkıştırdık,çünkü jant telleri garanti gibi.
Bayburt;Tarihi M.Ö 3000′ li yıllara kadar uzanmaktadır.1054 yılında Bayburt Selçuklular tarafından fethedilmiştir.Bayburt 14. Y.Y. da Akkoyunlu Devletinin kuruluş ve tarih sahnesine çıkış yeri olmuştur. Akkoyunlu İdaresi 17 Ekim 1514’ te Yavuz Sultan Selim’ in veziri Bıyıklı Mehmet Paşa’ nın Bayburt’ un fethiyle görevlendirilmesine ve fethin gerçekleşmesine kadar sürmüştür. 1927’ ye kadar Erzurum’ a bağlı olan Bayburt bu tarihte Gümüşhane’ye bağlandı. 21.06.1989 tarihinden itibaren 3578 sayılı yasa ile il statüsüne kavuştu
Bayburt Kalesi.
Bayburt Kalesi;Zigana ve Kop Dağlarından aşılarak ulaşılan Bayburt kalesi aynı zamanda Karadeniz’i Basra körfezine bağlayan ticaret yolu üzerinde bulunmaktadır. Bu yolu izleyen her seyyahın uğradığı kalenin adı, önem, ihtişamı ve günlük yaşamıyla ilgili pek çok bilgi mevcuttur. Şehrin kuzeyinde yalçın kayalar üzerinde inşa edilmiş olan kalenin kimler tarafından yapıldığı kesinlikle bilinmemektedir. İlk yapının Ermenilere ait olduğu öne sürülse de, Bağrat sülalesi zamanında (885 – 1044) varlığından söz edilen Bayburt Kalesi’ nin çok daha önce miladın ilk yüz yıllarında mahalli prens ve mücadelelerinde rol oynadığı anlaşılmaktadır.Bir müddette Akkoyunlular’ ın elinde kalan kale 1514 yılında Osmanlılara intikal ettikten sonra Kanuni Sultan Süleyman ve III. Murat dönemlerinde de büyük onarımlar görmüştür .Ayrıca bu kaleye “Çinimaçin” kalesi de denilmektedir. Kaleye bu ismin verilmesine sebep olan çini süslemelerdir.
Sanayi Ve Jant Teli.
Yemeğimizi yer yemez hemen eski sanayinin yolunu tuttuk.28 jant teli taşrada zor bulunur ama ustamız da varmış.Ferdi bu sefer 10 tane aldı,değiştirme işini kamp yerinde yapacak.Çünkü yorulduk,sanayi de fazla oyalanmanın anlamı yok.
Bayburt Kent Ormanı.
Ben daha önce Bayburt’a geldiğimden nerede kamp yapılacağını biliyorum.Sanayideki işimiz biter bitmez Bayburt’un 2 km dışında,Erzurum yolu üzerindeki Kent Ormanına geçiş yaptık.Bu gün 22 Haziran ve günlerden Cumartesi olduğundan Kent Ormanı kalabalık.Bu kalabalıkta çadır kurulmaz.
Ferdi ve ben tecrübelerimizi konuşturarak kimsenin gelmeyeceği,güvenlik görevlilerin bile göremeyeceği,tuvaleti ve suyu olan bölgeyi gözümüze kestirdik. Sonra da yakın bölgede kendimize dinlenme alanı bulduk.Yemeğimizi yedik,dinlendik,el ayak çekilmeye başladığında da yerimize geçip çadırlarımızı kurduk.Gece serin ama suyu buldun mu kaçırmayacaksın hesabı şahsi temizliklerimizi de yaptık.
Bayburt’ta Kent Ormanında güzel bir uyku alemi bizi bekliyor,bize iyi uykular.
Yarın çok önemli bir yere tırmanış yapacağız,Kop Dağı Şehitlerini ziyaret edeceğiz.Ziyaret edeceğimiz yer çok önemli.Sonra da Aşkale’ye geçeceğiz.
Ata Yolu-Kurtuluş Yolu projesinin 10 ve 11 nci gününü elimden geldiğince kaleme aldım,12 nci günde buluşmak üzere.
11 nci 22 Haziran 2019 Gün Köycük-Kelkit-Köse-Salyazı-Bayburt:90 KM
ATA YOLU-KURTULUŞ YOLU 12 HAZİRAN-06 TEMMUZ 2019 (10. ve 11. Gün Alucra-Fevzi Çakmak-Konaklı-Yeşilbük-Şiran-Köycük-Kelkit-Köse-Salyazı-Bayburt)
Discussion about this post